{"id":705,"date":"2021-10-30T14:10:15","date_gmt":"2021-10-30T14:10:15","guid":{"rendered":"https:\/\/shermola.net\/ku\/?p=705"},"modified":"2021-10-30T14:10:15","modified_gmt":"2021-10-30T14:10:15","slug":"zimane-kurdi-tevkujiyeke-diji-abdullah-ocelan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shermola.net\/ku\/?p=705","title":{"rendered":"Ziman\u00ea Kurd\u00ee tevkuj\u00eeyek\u00ea dij\u00ee &#8211;\u00a0 Abdullah Ocelan"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u00eaguman pirsgir\u00eaka ziman, pirsgir\u00eakeke giran a n\u00eeqa\u015f\u00ea ye. Kes\u00ean ku dib\u00eajin, \u201cdiv\u00ea w\u00eaje bi tevah\u00ee bi ziman\u00ea Kurd\u00ee be\u201d hene; hin j\u00ee dib\u00eajin, \u201cgir\u00eeng n\u00eene, bi her ziman\u00ee dibe\u201d hene. Ya min hindek\u00ee r\u00eaya nav\u00een esas digre. Li gor min d\u00ea w\u00eajeya Kurd\u00ee demeke dir\u00eaj bi ziman\u00ea serdestan ve were me\u015fandin. Bi qand\u00ee ku rizgar\u00ee p\u00eak were, d\u00ea h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee ziman\u00ea Kurd\u00ee bikeve dewr\u00ea \u00fb \u00e7alak p\u00eak were. Em \u00e7iqas v\u00ea yek\u00ea nexwazin j\u00ee, \u00ead\u00ee ev yek rasteq\u00eeneke p\u00eakhatina avedan\u00eeya m\u00eat\u00eenger\u00eeya hey\u00ee ye. Ev rasteq\u00eeneke objekt\u00eef e. Ger em bixwazin j\u00ee em nikarin bi tu away\u00ean din tevbigerin. H\u00een\u00ee niv\u00eesandina bi ziman\u00ea Tirk\u00ee, Ereb\u00ee \u00fb Faris\u00ee b\u00fbne. Weke din tu mijar\u00ean wan n\u00eenin. L\u00ea ne p\u00eakane ku mirov hema li ser wan \u201cniv\u00eesandina Kurd\u00ee\u201d bisep\u00eene. Ji ber ku di asta kar\u00eena niv\u00eesandin\u00ea de n\u00eenin. Lewra, ziman\u00ea Kurd\u00ee j\u00ee h\u00eena negihi\u015ft\u00eeye ziman\u00ea wej\u00eayeke bih\u00eaz.<\/p>\n<p>Ez e\u015fkere bib\u00eajim; niv\u00eeskarek\u00ee her\u00ee j\u00eer \u00ea di ziman\u00ea Kurd\u00ee de \u015fareza, \u00e7iqas li xwe bide zor\u00ea j\u00ee, \u00e7iqas bikaribe binivis\u00eene j\u00ee, nikare z\u00eade xwendevanan peyda bike. Ji ber ku ziman\u00ea Kurd\u00ee bi xwe tevkujiyek\u00ea dij\u00ee. Ziman\u00ea Kurd\u00ee bi xwe negihandine ziman\u00ea w\u00eajeyeke bih\u00eaz, zem\u00eeneke w\u00ee ya netew\u00ee nehat\u00eeye p\u00ea\u015fxistin, nehat\u00eeye pejirandin. Ji sed\u00ee p\u00eanc\u00ee z\u00eadetir bi ziman\u00ea netewa serdest diaxivin. Ev rasteq\u00eeniyeke. Kurd\u00ee bi xwe h\u00eena negihi\u015ft\u00eeye rew\u015fa zimanek\u00ee netew\u00ee, ev j\u00ee rasteq\u00eenek e. Ger em bi lehceya kurmanc\u00ee binivis\u00eenin, \u00ean soran \u00fb zaza t\u00eanagih\u00ean, ger em bi soran\u00ee binivis\u00eenin, \u00ean kurmanc t\u00ea nagih\u00ean. Lewra div\u00ea mirov li ser ziman\u00ea netew\u00ee biponije. Avakirina ziman\u00ea netew\u00ee j\u00ee xebateke p\u00eavajoy\u00ea ye.<\/p>\n<p>M\u00eenak, ziman\u00ea Tirk\u00ee j\u00ee di nava tevah\u00eeya d\u00eeroka komar\u00ea de encax n\u00fb digih\u00ea asta zimanek\u00ee w\u00eajey\u00ee. Ziman\u00ea Tirkek\u00ee Anatoliy\u00ee, yek\u00ee Tirkmen \u00fb Ozbek qet t\u00eanagih\u00ean. Belk\u00ee Zazayek dikare di Soran\u00ee de n\u00eazb\u00fbnek\u00ea peyda bike, l\u00ea di wan de ev yek j\u00ee n\u00eene. Bi w\u00ea watey\u00eaye ku di nava netew\u00ean din de j\u00ee heman pirsgir\u00eak mijara gotin\u00ea ye. Di Farsan de, di Ereban de ev pirsgir\u00eak heye. Bi qand\u00ee ku Erebek\u00ee ji Suriy\u00ea nikaribe ji Erebek\u00ee Fas\u00ee f\u00eam bike, pir cewaz diaxive. Div\u00ea mirov v\u00ea yek\u00ea pir sosret p\u00ea\u015fwaz\u00ee neke. Di me de m\u00eat\u00eenger\u00eey\u00ea ev yek xirabtir kir\u00eeye. Ez ji xebat\u00ean ziman\u00ea netew\u00ee re dib\u00eajim er\u00ea, div\u00ea di zan\u00eengehan de ev be\u015f werin vekirin.<\/p>\n<p>B\u00eaguman div\u00ea di telev\u00eezyonan de bi giran\u00ee li ser v\u00ea mijar\u00ea were rawest\u00een. D\u00eesa div\u00ea mirov h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee di dibistan\u00ean seretay\u00ee de derbas\u00ee perwerdeya bi ziman\u00ea Kurd\u00ee bibe. L\u00ea wexta ku ev yek p\u00eak ney\u00ea j\u00ee div\u00ea em xwe per\u00ee\u015fan raber nekin. D\u00eeroka me wisa b\u00fb. \u00cero Hindistan j\u00ee, pir z\u00eade nikare bi ziman\u00ea Hind\u00ee biaxive, z\u00eadetir\u00ee wan bi \u0130ng\u00eeliz\u00ee xeber didin. Cezayir\u00ee her\u00ee z\u00eade kar\u00ea xwe bi ziman\u00ea Frans\u00ee p\u00eak t\u00eenin. L\u00ea ji bo ziman\u00ea Kurd\u00ee bibe zimanek\u00ee netew\u00ee \u00fb ji bo ku em bikaribin ji zarokan hetan\u00ee mezinan di nava herkes\u00ee de bidin r\u00fbni\u015ftin, bikin ziman\u00ea rojane, em \u00ea bi sebr \u00fb rik xebat\u00ean xwe bidom\u00eenin. Lewra div\u00ea mirov di v\u00ea \u00e7er\u00e7ovey\u00ea de n\u00eaz\u00ee pirsgir\u00eaka ziman a dem\u00ea bibe.<\/p>\n<p>Ger p\u00eakan be, div\u00ea mirov h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee bi ziman\u00ea Kurd\u00ee berheman biafr\u00eene. Ya mijara gotin\u00ea, ne ten\u00ea kar\u00ean niv\u00eeskar\u00eey\u00ea ye. Mesela mirov dikare bi zimanek\u00ee Kurd\u00ee y\u00ea pak \u00fb zelal film\u00ean s\u00eenema \u00fb r\u00eaze filman biki\u015f\u00eene, amade bike, d\u00eesa belgewar dikarin werin amadekirin. L\u00ea ji bo ziman\u00ea netew\u00ee \u00fb w\u00eajeya netew\u00ee h\u00eena gelek kar li p\u00ea\u015f\u00eeya me hene. Ji ber ku ev yek wisa p\u00eak nay\u00ea j\u00ee, div\u00ea em bi xwe, xwe v\u00ea pirsgir\u00eak\u00ea pir mezin nekin \u00fb nekevin nava n\u00eeqa\u015f\u00ean pir \u00e7ors \u00fb sexte. Div\u00ea n\u00eeqa\u015f di v\u00ea \u00e7er\u00e7ovey\u00ea de bin.<\/p>\n<p>Div\u00ea xebat\u00ean ziman\u00ea netew\u00ee \u00e7awa \u00e7\u00eabibin? Ger di v\u00ea mijar\u00ea de Kurd\u00ean \u015fareza hebin, bila hetan\u00ee daw\u00eey\u00ea p\u00ea re mij\u00fbl bibin. Div\u00ea em bigih\u00eenin saz\u00eeb\u00fbn\u00ea, div\u00ea em dibistan\u00ean Kurd\u00ee veikin, p\u00eaw\u00eeste n\u00eeqa\u015f bi van al\u00eeyan de bin. L\u00ea div\u00ea em nekevin n\u00eeqa\u015f\u00ean seranser \u00ean weke ka em \u00ea bi Tirk\u00ee binivis\u00eenin an j\u00ee bi Kurd\u00ee. Li hember hev p\u00ea\u015fxistina hindek tawanbar\u00eeyan j\u00ee ez xeter dib\u00eenim \u00fb ev n\u00eaz\u00eekat\u00ee ne di cih de ne. Niha ez bi ziman\u00ea Tirk\u00ee bi nav\u00ea Kurdan \u00e7alak\u00eeya her\u00ee mezin didim me\u015fandin. V\u00ea \u00e7alak\u00eey\u00ea ziman\u00ea Kurd\u00ee j\u00ee bih\u00eaztir kir, g\u00eeyana Kurd\u00ee j\u00ee gelek\u00ee mezintir kir. Ji bo gelek\u00ee bikaran\u00eena zimanek\u00ee din, bi qand\u00ee qonaxeke gir\u00eeng ber bi \u015fore\u015f\u00ea ve j\u00ee bir\u00eeye. Ez dikarim gelek m\u00eenakan j\u00ee bidim.<\/p>\n<p>Lewra p\u00ea\u015fnexistina n\u00eeqa\u015f\u00ean r\u00fbser pir gir\u00eeng e. Em dikarin tirk\u00ee j\u00ee weke \u00e7ekek\u00ea li dij \u015f\u00eawaza tunekirin\u00ea a dijmin bi kar b\u00eenin. Perwerdey\u00ean ku \u00eero em bi Tirk\u00ee dikin, pir erjeng mil\u00eetan\u00ean me didin \u015ferkirin. L\u00ea ev yek t\u00ear nake, bedew\u00ee \u00fb xwezat\u00eeya Kurd\u00eeya me j\u00ee heye. Ez bawer im ku, d\u00ea di dema p\u00ea\u015f de bibe ziman \u00fb w\u00eajeyeke xurt a Rojhilatanav\u00een. W\u00eajeya bi ziman\u00ea Kurd\u00ee, d\u00eesa xwendina helbest \u00fb stranan a bi ziman\u00ea Kurd\u00ee gelek\u00ee rewneq e, pero\u015f e \u00fb xwe\u015f e. Esas hewcey\u00ee bi dem\u00ea \u00fb hewl\u00ean mezin heye.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Div\u00ea ji bo ziman\u00ea Kurd\u00ee cih\u00ean azad werin afrandin<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ya ez dixwazim bikim him ji bo ziman\u00ea Kurd\u00ee, him j\u00ee ji bo lehcey\u00ean din afrandina qad\u00ean azad e. Ger ez niha ziman\u00ea Kurd\u00ee weke ziman\u00ea ferm\u00ee \u00eelan bikim, d\u00ea ziman bi xwe zerar\u00ea bib\u00eene. Sedema yekem pir kes j\u00ea f\u00eam nakin. Ya duyem ziman h\u00eena xwe ava nekir\u00eeye. Gelek lehce t\u00eakilhev b\u00fbne. Ev yek d\u00ea bibe sedema par\u00e7eb\u00fbn \u00fb cahil\u00eey\u00ea. Ger mirov a rast bib\u00eaje, her kes dikare di zem\u00eena me afirand\u00ee de biaxive, heta dikare ziman\u00ea e\u015f\u00eereta xwe j\u00ee biaxive. Div\u00ea mirov ne li dij\u00ee v\u00ea yek\u00ea be.<\/p>\n<p>Ji bo ziman\u00ea bijart\u00ee j\u00ee div\u00ea h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee kom\u00eeteyek li ser kar bike \u00fb bixebite. Niha dema v\u00ea ya rast e \u00fb derfet\u00ean v\u00ea yek\u00ea j\u00ee hatine afirandin. Div\u00ea ji bo Kurdiya bilind kom\u00eeteyek were damezrandin. K\u00ee ji ziman f\u00eam dike, dikare \u00e7awaniya p\u00ea\u015fvehatina ziman a hetan\u00ee roja \u00eero l\u00eakol\u00een bike, wan zan\u00eenan berhev bike \u00fb bi r\u00eaya xebateke demdir\u00eaj a v\u00ea kom\u00eetey\u00ea ve dikare zimanek\u00ee bilind a kurd\u00ee ava bike. Yan\u00ee mirov dikare Soran\u00ee, Dimilk\u00ee, Kurmanc\u00ee \u00fb Goran\u00ee ava bike. Pi\u015ftre j\u00ee gel dikare v\u00ea yek\u00ea weke ziman\u00ea xwe bi kar b\u00eene. Div\u00ea s\u00eestema ziman wisa were me\u015fandin. Hetan\u00ee ev yek p\u00eak were j\u00ee div\u00ea her leh\u00e7e di qada xwe de xebat\u00ea bime\u015f\u00eene, bi w\u00ee ziman\u00ee klaman bistr\u00ea, axaftinan bike \u00fb \u00e7awa dixwaze dikare wisa bi kar b\u00eene. Azad\u00eeyeke b\u00eas\u00eenor. Em li v\u00ea der\u00ea nikarin zagon\u00ean v\u00ea yek\u00ea ava bikin. Ev ti\u015ftek\u00ee xwezay\u00ee ye. Ji bo ti\u015ft\u00ean xwezay\u00ee him dem \u00fb him j\u00ee cih hewce ye.<\/p>\n<p>M\u00eenak ber\u00ea j\u00ee digotin ku \u201cger tu dixwaz\u00ee ji bo Kurdewar\u00eey\u00ea hindek ti\u015ftan bik\u00ee, div\u00ea tu destp\u00eak\u00ea r\u00ea bid\u00ee ziman\u00ea Kurd\u00ee\u201d. Min tu caran li p\u00ea\u015f\u00eeya xwe nekirin asteng. Hindek ev sed salin dixwazin ji bo ziman hindek ti\u015ftan bikin, l\u00ea nikarine ji bo Kurd\u00eeyatiy\u00ea hindek ti\u015ftan bikin. Min bi Kurd\u00eeyeke bih\u00eaz dest bi \u015fore\u015f\u00ea nekir. Min bi ziman\u00ea Tirk\u00ee dest bi \u015fore\u015f\u00ea kir, niha j\u00ee xizmeta her\u00ee mezin ez didim. Kurdit\u00eey\u00ea wisa ez bi k\u00fbrah\u00ee \u00fb dir\u00eajah\u00eey\u00ea ve dime\u015f\u00eenim. Ji gelek lehcey\u00ean ceh\u00eawaz pir pirt\u00fbk j\u00ee \u00e7ap dibin. Min bi xwe ev nekirin, l\u00ea min r\u00ea li ber van vekir. Min derfet\u00ean siyasal \u00fb \u00eedeoloj\u00eek afirandin. Tu y\u00ea \u00e7end sal\u00ean din bi \u015f\u00fbn ve j\u00ee bib\u00een\u00ee ku di Kurd\u00eet\u00ee j\u00ee cih\u00ea xwe y\u00ea her\u00ee mezin bigre. Ya t\u00ea me\u015fandin \u00fb ya rast j\u00ee ev e. Y\u00ean din pir ba\u015f nakin, pirsgir\u00eak\u00ea gelek\u00ee teng bi dest digrin, ger wisa bidom\u00eenin d\u00ea bidin wendakirin.<\/p>\n<p>Di nava me de tu caran pirsgir\u00eaka zimanan d\u00ea dernekeve. Dibe ku di dem\u00ean p\u00ea\u015f de li dibistan\u00ean me ziman\u00ean Tirk\u00ee \u00fb y\u00ean Ereb\u00ee j\u00ee werin bikaran\u00een, div\u00ea mirov misoger ji v\u00ea yek\u00ea netirse. L\u00ea div\u00ea mirov h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee dibistan\u00ean Kurd\u00ee bide avakirin\u00ea. Ev hetan\u00ee demek\u00ea j\u00ee d\u00ea bi hev re werin bir\u00eavebirin. Ger Kurd\u00ee qels be, d\u00ea ziman\u00ean gel\u00ean c\u00eeran hetan\u00ee demek\u00ea serdest be, pi\u015ftre d\u00ea h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee bigih\u00ean heman ast\u00ea \u00fb di nava hevsengek\u00ea de werin me\u015fandin. Bi demek\u00ea \u015f\u00fbn ve j\u00ee \u00ead\u00ee d\u00ea ziman\u00ea Kurd\u00ee y\u00ea bilind serdest be. Ji berya her ti\u015ft\u00ee ger em bikaribin di s\u00eeyaseta xwe de serxweb\u00fbn\u00ea bi dest bixin, d\u00ea \u00e7and j\u00ee bi yek\u00ea re bi p\u00ea\u015f bikeve \u00fb serdest be. Div\u00ea mirov ji bo v\u00ea yek\u00ea dijminah\u00eeya zimanan neke. Ger mirov dijminah\u00eeya zimanan bike, nikare tu ti\u015ft\u00ee j\u00ee bi dest bixe.<\/p>\n<p>L\u00ea div\u00ea mirov bi h\u00eaz \u00fb k\u00fbr j\u00ee li ser ziman\u00ea xwe raweste. Bi qand\u00ee ku mirov ne xwed\u00ee n\u00eaz\u00eekat\u00eeyeke weke \u201cmin bi ziman\u00ea dijmin dest p\u00ea kir hetan\u00ee daw\u00eey\u00ea j\u00ee ez \u00ea wisa bidom\u00eenim\u201d be, her wiha div\u00ea mirov di v\u00ea mijar\u00ea de n\u00eaz\u00eekat\u00eeyeke pir teng j\u00ee raber neke. N\u00eaz\u00eekat\u00eeyeke weke \u201cez ji ziman\u00ea xwe p\u00ea ve h\u00een\u00ee tu zimanan nabim\u201d j\u00ee n\u00eaz\u00eekat\u00eeyeke pir di cih\u00ea xwe de n\u00eene. Esas her du n\u00eaz\u00eekat\u00ee j\u00ee yek in. Her du j\u00ee zerer\u00ea didin. Div\u00ea mirov di v\u00ea der\u00ea de hevseng\u00eey\u00ea bi dest bixe. Ez dib\u00eajim ku lehce j\u00ee p\u00ea re, her k\u00ee \u00e7i dixwaze bila wisa bike, l\u00ea zimanek\u00ee xwed\u00ee h\u00eaz j\u00ee hewce ye. Div\u00ea mirov \u00e7end zarokan ji dibistana seretay\u00ee hetan\u00ee bi zan\u00eengeh\u00ea r\u00eaxistin bike. Eger bi v\u00ee \u015f\u00eawaz\u00ea bi r\u00ea ve bi\u00e7e ez bawer nakim ku d\u00ea tu pirsgir\u00eak derbikevin hol\u00ea. Derfet t\u00ean afirandin, her ku di\u00e7e qad\u00ean xebat\u00ea j\u00ee z\u00eade dibin. Mirov dikare mamosteyan li hev biciv\u00eene \u00fb li ser hindek plan \u00fb bernameyan bixebite. Mirov dikare xebat\u00ean ziman bi \u015f\u00eaweyeke wergir\u00ee bi v\u00ea az\u00eeney\u00ea bi r\u00ea ve bibe.<\/p>\n<p>Di c\u00eehan\u00ea de hat\u00eeye peyitandin ku n\u00eaz\u00eekat\u00eeya n\u00eejad\u00ee n\u00eaz\u00eekat\u00eeyeke her\u00ee pa\u015fver\u00fb ye. N\u00eejadperest\u00ee tems\u00eel\u00eeya pa\u015fver\u00fbt\u00eey\u00ea dike. Tu nirxek\u00ee \u00e7and \u00fb ziman\u00ea n\u00eejadeke pa\u015fver\u00fb nabe, tune ye, ev yek \u015fa\u015f e \u00fb d\u00ea h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee ji hol\u00ea rabe. Ev n\u00eaz\u00eekat\u00ee li dij mirovah\u00eey\u00ea ye. Rast e, dijmin te ji ziman\u00ea te qut dike, j\u00eeyana xwe \u00fb ziman\u00ea xwe li ser te serdest dike, w\u00ea bi te dide hezkirin \u00fb dih\u00eale ku ji ziman\u00ea xwe nefret bik\u00ee. Di v\u00ea der\u00ea de texr\u00eebateke mezin heye. L\u00ea ti\u015ftek\u00ee d\u00eetir\u00ea j\u00ee heye. Ez b\u00eahtir h\u00een\u00ee tirk\u00eey\u00ea dibim, heta ji Serokomar\u00ea dewlet\u00ea z\u00eadetir ez hez ji taybetmendiy\u00ean tirkiy\u00ea dikim. L\u00ea ev li p\u00ea\u015f\u00eeya hezkar\u00eeya min a kurdi\u00eet\u00eey\u00ea ne asteng in. Berovajiy\u00ea v\u00ea Kurd\u00eet\u00eeya her\u00ee mezin j\u00ee min kir \u00fb dikim. Vaye ev meseleya enternasyonal\u00eezm, h\u00fbman\u00eezm \u00fb birat\u00eey\u00ea ye. Ger van bi hev re neme\u015f\u00een\u00ee tu y\u00ea bikev\u00ee nava xelet\u00eeyeke pir mezin. N\u00eejadperest\u00eeyeke teng sedema mirina gel\u00ean weke Ermen\u00ee \u00fb S\u00fbryan\u00eeyan e.<\/p>\n<p>Ji al\u00eey\u00ea din xwe nedana helandin j\u00ee xaleke gelek\u00ee gir\u00eeng e. Min xwe neda helandin. Ma hun dizanin \u015fert\u00ea min \u00ea yekem \u00e7i b\u00fb? Min ji zarokt\u00eeya xwe \u00fb vir ve helandin da rawestandin. Ez b\u00fbm fermanberek\u00ee (memur) mezin j\u00ee, min zan\u00eengeh j\u00ee qedand, l\u00ea ji bo ku ez xwe nedim helandin\u00ea min tenezil\u00ea jiyana serdest j\u00ee nekir. Ez naxwazim we rexne bikim, h\u00eenb\u00fbna ziman j\u00ee gelek\u00ee gir\u00eeng e. L\u00ea niha hun ser\u00ea min j\u00ee j\u00eabikin, ez nikarim h\u00een\u00ee ziman\u00ea kesek\u00ee bibim. Gelek ziman hene; hun tevah\u00eeya Ewr\u00fbpa j\u00ee bidin min, ez h\u00een\u00ee ziman\u00ea wan \u00fb j\u00eeyana wan nabim. Ez n\u00eejadperestek\u00ee teng n\u00een im, gelek\u00ee mirovhez im, l\u00ea bi ziman\u00ean din nikarim biaxivim, hez nakim. \u00c7i xizmet\u00ee birat\u00eey\u00ea \u00fb yekit\u00eey\u00ea bike ez ji w\u00ea hez dikim. Di v\u00ea mijar\u00ea de min xwe terb\u00eeye kir\u00eeye.<\/p>\n<p>Bingeh\u00ea birat\u00eey\u00ea mezinkirina Kurd\u00een\u00eey\u00ea ye. Ev yek ji bo gel\u00ea Kurd a her\u00ee ba\u015f e. M\u00eenak hindek r\u00eaber\u00ean Kurdan cil\u00ean Kurd\u00ee li ber xwe dikin, l\u00ea koley\u00ean her\u00ee mezin \u00ea dijmin in. Her dem bi Kurd\u00ee diaxivin, l\u00ea xizmeta ku ew ji n\u00eejada Tirkan \u00fb fa\u015f\u00eezma Tirk re dikin, Tirk bi xwe j\u00ee ji xwe re nakin. Vaye di v\u00ea der\u00ea de mesele ten\u00ea li ber kirina cil\u00ean Kurd\u00ee \u00fb axaftina peyv\u00ean Kurd\u00ee n\u00eene. Pirsgir\u00eak r\u00eazdar\u00eeya ji birat\u00eey\u00ea \u00fb mezinah\u00eey\u00ea re ye. R\u00eazdar\u00eeya ku me hetan\u00ee niha ji birat\u00eey\u00ea re raber kir\u00eeye hetan\u00ee niha tu r\u00eaberan raber nekir\u00eeye \u00fb em dixwazin v\u00ea yek\u00ea bi v\u00ee away\u00ee j\u00ee bidom\u00eenin. Li hember Tirkan misoger ez xwe bi\u00e7\u00fbk nab\u00eenim. Li hember pa\u015fe \u00fb serok\u00ean wan xwed\u00ee r\u00eazdar\u00eeyeke mezin im. Ez \u015fivanek im, gund\u00eeyek\u00ee ji r\u00eaz\u00ea me. L\u00ea zan\u00eena netew\u00ee ya ku min bi dirust\u00ee wergirt\u00eeye diferm\u00eene ku, Kurd j\u00ee miletek in, Kurd j\u00ee miletek\u00ee xwed\u00ee \u015feref in \u00fb misoger div\u00ea werin pejirandin.<\/p>\n<p>Hindek seroke\u015f\u00eeran \u015f\u00eawazek afirandin. Cil \u00fb berg\u00ean Kurd\u00ee li ber xwe kirin, bi ziman\u00ea Kurd\u00ee axiv\u00een, l\u00ea mala Kurdan w\u00earan kirin. Ev waneyeke (ders) mezin e. Div\u00ea rew\u015fenb\u00eer\u00ean me bi giran\u00ee li ser van mijaran rawestin. Bila ti\u015ftek\u00ee xelet nekin. Dibistan\u00ean Kurd\u00ee \u00e7\u00eadibin, mirov dikare hetan\u00ee bi zan\u00eengehan j\u00ee ava bike, l\u00ea ji bo v\u00ea yek\u00ea hewcey\u00ee bi dem\u00ea heye, bi amadekar\u00eeyan heye. Ev meseleyeke zanist\u00ee ye, l\u00eakol\u00eeneke zanist\u00ee hewce ye, derfet hewce ne. Bi qedexe yan j\u00ee bi cilan ve nabe, ten\u00ea bi \u00e7end peyv\u00ean sivik \u00ean Kurd\u00ee nabe. Ev yek hat\u00eeye peyitandin. Hindek ji bo min dib\u00eajin \u201c\u00e7ima bi Kurd\u00ee naxive?\u201d Nax\u00ear! Ez dikarim xebat\u00ean bi Kurd\u00ee bidim me\u015fandin. Min di ser\u00ee de j\u00ee an\u00ee ser ziman, min ji bo klameke Kurd\u00ee dest bi \u015fore\u015f\u00ea nekir. Ev n\u00eaz\u00eekat\u00eey\u00ean \u015fa\u015f in. Bila tu kes xwe nexap\u00eene, bila tu kes li ser me bi erzan\u00ee neaxive. Nirxa xebat\u00ean ku min li ser \u00e7and \u00fb ziman\u00ea Kurd\u00ee kirine gelek\u00ee mezin in. Ez van ji hev cuda dikim. Mirov \u00e7awa dikare bi \u00e7anda gel \u00fb dil\u00ea gel re be, d\u00eesa mirov \u00e7awa dikare bi dijmin\u00ean gel re be? Van her du xalan ez ba\u015f ji hev nasdikim \u00fb p\u00eak t\u00eenim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ten\u00ea niv\u00eeskar\u00eeya bi ziman\u00ea Kurd\u00ee t\u00ear nake<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ez dixwazim li vir bala we bik\u015f\u00eenim ser xaleke gir\u00eeng. Ev yek bi qand\u00ee ku gir\u00eeng e, her wiha xwed\u00ee nirxeke mezin e j\u00ee. Rab\u00fbna kesek\u00ee ya bi xebata niv\u00eesandina romaneke w\u00eajey\u00ee \u00fb berhemeke din a bi ziman\u00ea Kurd\u00ee, ten\u00ea xebateke bidestgirtina karek\u00ee w\u00eajey\u00ee n\u00eene. Ji ber ku kesayeta Kurd di nava z\u00eehn\u00eeyeta serdest\u00eey\u00ea de hel\u00eeya ye. Lewra z\u00fb bi z\u00fb nakeve ser \u00e7anda Kurd\u00ee. Div\u00ea mirov misoger li hember v\u00ea b\u00fbyer\u00ea \u015f\u00eeyar \u00fb agahdar be. Ev yek d\u00ea r\u00ea li p\u00ea\u015f\u00eeya b\u00eag\u00eeyan\u00eeya w\u00eajey\u00ea vebike. Ji lewra w\u00ea dem\u00ea her xebata niv\u00eesk\u00ee ya w\u00eajeya Kurd\u00ee ji \u015fikil w\u00eadetir tu ti\u015ftek\u00ee \u00eefade nake \u00fb di hundir\u00ea xwe de j\u00ee tu wateyek\u00ea naderbir\u00eene.<\/p>\n<p>Li hember v\u00ea rast\u00eey\u00ea ten\u00ea niv\u00eeskar\u00eeya bi ziman\u00ea Kurd\u00ee t\u00ear nake, gelek al\u00eey\u00ean ku hewcey\u00ea dest girtin\u00ea peydane, ji derun\u00eeya civak\u00ea bigre hetan\u00ee bi rast\u00eeya rojane ya civak\u00ea hem\u00fb di hundir\u00ea v\u00ea rast\u00eey\u00ea de peyda ne.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Roja ronesansa Kurd hat\u00eeye<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Li gor min Veb\u00eaja (mit) Kurd\u00ee, \u00e7\u00eerok\u00ean Kurd\u00ee, serp\u00eahat\u00eey\u00ean Kurd\u00ee mijar\u00ean her\u00ee gir\u00eeng \u00ean w\u00eajey\u00ea ne \u00fb zind\u00eeb\u00fbna xwe j\u00ee h\u00eena dipar\u00eazin. Ez qanehim ku, ji serdem\u00ean her\u00ee kevin \u00ean d\u00eerok\u00ea ve xwed\u00ee naverokeke w\u00eajey\u00ee ya bih\u00eaz in. Di roja me de j\u00ee, rexm\u00ee m\u00eat\u00eenger\u00eeya tirsnak, xweparastina wan \u00fb xwe domandina wan gelek\u00ee gir\u00eeng e. Bi taybet klamb\u00eaj, dengb\u00eaj \u00fb \u00e7\u00eerokb\u00eaj dikevin mijara w\u00eajey\u00ea. Pirsgir\u00eaka wan a n\u00fbjenkirin\u00ea heye. Yek j\u00ee pirsgir\u00eaka wan te\u015fekirina bi tekn\u00eek\u00ea heye. Mesela niha telev\u00eezyon gelek\u00ee gir\u00eeng e. Div\u00ea em cih bidin, \u00e7\u00eerokb\u00eajan, helbestvanan, dengb\u00eajan \u00fb klamb\u00eajan. Di Kurdan de ev yek pir bih\u00eaz e. Div\u00ea em ji bo van saz\u00eey\u00ean l\u00eakol\u00een\u00ea damezr\u00eenin. Ev di wergir\u00eeya xebat\u00ean w\u00eajey\u00ea y\u00ean rast\u00een de ne. Div\u00ea em misoger nirx bidin van \u015f\u00eawey\u00ean klas\u00eek.<\/p>\n<p>Esas div\u00ea mirov bi nepix\u00eena \u015fore\u015fger\u00eeya Kurd \u00fb ser\u00fbbinb\u00fbna w\u00ea re gir\u00eadana v\u00ea yek\u00ea \u00e7\u00eabike. Misoger ev\u00eena bi \u015f\u00eawaz\u00ean kevin nabe, bi \u015f\u00eawaz\u00ean kevin str\u00eena klaman \u00fb veb\u00eaj\u00eeya \u00e7\u00eerokan j\u00ee nabe. Div\u00ea \u00ead\u00ee ev \u00eefadey\u00ean xwe y\u00ean rojane, bi \u00eefadey\u00ean klas\u00eek ve bikin yek. Hem\u00fb netewan ev yek p\u00eak an\u00eeye, div\u00ea \u00ead\u00ee em j\u00ee w\u00earek\u00eeya p\u00eakan\u00eena v\u00ea raber bikin. Div\u00ea em naveroka w\u00ea j\u00ee n\u00fb bikin. Naveroka w\u00ea veguher\u00eeneke hewlnak dij\u00ee. Div\u00ea em \u015f\u00eawey\u00ea kevin \u00ea ber\u00ea j\u00ee bi v\u00ea naverok\u00ea ve bikin yek. Ev peywireke pir gir\u00eeng e \u00fb li p\u00ea\u015f\u00eeya w\u00eajevanan ji bo serxistin\u00ea rawest\u00eeyaye. Qet hewce nake xwe ji ber bidin al\u00ee.<\/p>\n<p>Div\u00ea misoger em \u015f\u00eawey\u00ean klas\u00eek berdin, l\u00ea div\u00ea em naveroka n\u00fb j\u00ee tu caran li pa\u015f \u00e7avan neh\u00ealin. Ger naveroka n\u00fb dil e, \u015f\u00eawey\u00ea kevin ziman\u00ea veb\u00eaj\u00ea ye. Ger mirov herduyan neke yek, yekgirtin nabe. Ger em bikaribin veb\u00eaj\u00ea bi naveroka n\u00fb re bikin yek, ez bawer im d\u00ea ev bibe ronesanseke w\u00eajey\u00ea j\u00ee. Hem\u00fb van ti\u015ft\u00ean me vegotin, esas t\u00ean wateya Ronesanseke Kurd a dereng ket\u00ee. Tevah\u00eeya Ewr\u00fbpayiyan v\u00ea yek\u00ea j\u00eey\u00een. M\u00eenak Kemal\u00eest\u00ee j\u00ee dib\u00eajin, \u201cli Tirk\u00eey\u00ea Ronesansa Anatoliy\u00ea.\u201d Dereng be j\u00ee, em ji sal\u00ean 1970\u2019an \u015f\u00fbn ve ev ronesans \u00fb vej\u00eena Kurd dest p\u00ea kir. Li gor min bi \u015f\u00eaweyeke semyan j\u00ee didome. Ji bo v\u00ea Ronesans\u00ea j\u00ee bar\u00ean giran dikevin ser mil\u00ean rew\u015fenb\u00eeran. \u00c7awa ku ev yek di rew\u015f\u00eanb\u00eer\u00ean Ewrupay\u00ee de gihi\u015ft\u00eeye \u00eefadeyeke semyan, \u00ead\u00ee di Kurdan de j\u00ee ev roj hat\u00eeye. Div\u00ea em v\u00ea yek\u00ea him weke \u015fenseke mezin bib\u00eenin \u00fb him j\u00ee weke peywireke ku div\u00ea misoger were biserxistin li ser rawestin.<\/p>\n<p>Banga min ew e ku, rew\u015f\u00eanb\u00eer\u00ean me ti\u015ft\u00ean v\u00ea gav\u00ea diqewimin bikaribin bi feraseteke rast binirx\u00eenin. Ez \u00ea di bin xizmeta wan de bim. Kes\u00ea ku her\u00ee z\u00eade ji me re dide xeberan j\u00ee di nav de, ez \u00ea li hember hem\u00fbyan zimanek\u00ee meden\u00ee esas bigrim. Bila werin telev\u00eezyon\u00ea bi kar b\u00eenin, bila rojnameyan bi kar b\u00eenin. Her\u00eam\u00ean ku ji al\u00eey\u00ea ger\u00eela ve rizgar kirine hene, bila werin wan deran. Bila werin gel me xwe\u015fik\u00eeyan bib\u00eenin, bila werin semyan\u00eeya ger\u00eela bib\u00eenin. Her\u00eam\u00ean rizgarkir\u00ee gelek\u00ee semyan \u00fb rewneq in, bila h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee v\u00ea yek\u00ea bipejr\u00eenin. Bila her\u00ee k\u00eam bi qand\u00ee rew\u015fenb\u00eer\u00ean ji netewey\u00ean din bi kar b\u00eenin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; B\u00eaguman pirsgir\u00eaka ziman, pirsgir\u00eakeke giran a n\u00eeqa\u015f\u00ea ye. Kes\u00ean ku dib\u00eajin, \u201cdiv\u00ea w\u00eaje bi tevah\u00ee bi ziman\u00ea Kurd\u00ee be\u201d hene; hin j\u00ee dib\u00eajin, \u201cgir\u00eeng n\u00eene, bi her ziman\u00ee dibe\u201d hene. Ya min hindek\u00ee r\u00eaya nav\u00een esas digre. Li gor min d\u00ea w\u00eajeya Kurd\u00ee demeke dir\u00eaj bi ziman\u00ea serdestan ve were me\u015fandin. Bi qand\u00ee ku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":710,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-705","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analizen-hizri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=705"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/705\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":718,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/705\/revisions\/718"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=705"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}