{"id":955,"date":"2021-11-10T20:21:13","date_gmt":"2021-11-10T20:21:13","guid":{"rendered":"https:\/\/shermola.net\/ku\/?p=955"},"modified":"2021-12-10T21:11:10","modified_gmt":"2021-12-10T21:11:10","slug":"saxe-candi-ye-rastiya-kurd-abdullah-ocalan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shermola.net\/ku\/?p=955","title":{"rendered":"\u015eax\u00ea \u00c7and\u00ee y\u00ea Rastiya Kurd  &#8211;  Abdullah Ocalan"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Di \u00e7ar\u00e7oveya teng de div\u00ea mirov behsa \u015fax \u00fb aliy\u00ea \u00e7and\u00ee bike. \u015eax \u00fb aliy\u00ea \u00e7and\u00ee b\u00eahtir t\u00eakiliya xwe bi rew\u015fa z\u00eahniyet\u00ea re heye. Ji ber ku ziman am\u00fbr\u00ea bingeh\u00een \u00ea \u00eefadeya z\u00eahniyet\u00ea ye, gir\u00eeng e. Ziman yek ji am\u00fbr\u00ea her\u00ee kevin \u00ea civakb\u00fby\u00een\u00ea ye; kevir\u00ean verrot\u00ee ji am\u00fbr\u00ean p\u00ea\u015f\u00ee ne, \u00fb civakb\u00fby\u00een j\u00ee bi roleke bi qas\u00ee ya wan rab\u00fbye. Ya rast\u00ee, p\u00ea\u015fketina ziman\u00ee bi p\u00ea\u015fketina am\u00fbran ve gir\u00eaday\u00ee ye, \u00fb gelek\u00ee di zikhev de bandor li hev kirine. N\u00eezama ziman\u00ea sembolan yek ji sedema gir\u00eeng a gavav\u00eatina Homo Sapiens e. Bi v\u00ea n\u00eezama zim\u00ean mirovatiy\u00ea h\u00eaza fikr\u00ea bi p\u00ea\u015f xist, pi\u015ftre j\u00ee li pey hev r\u00ea li ber b\u00fbyer\u00ean \u015fore\u015f\u00ee vekir. Cins\u00ea mirov bi van \u015fore\u015fan di war\u00ea civak\u00ee de gelek\u00ee bi p\u00ea\u015f ket. Ji aliy\u00ea cograf\u00eek ve navenda van \u015fore\u015fan s\u00eestema \u00e7iyay\u00ean Toros-Zagros\u00ea ye. Em li ser sedem\u00ean v\u00ea rawestiyab\u00fbn. Dap\u00eer \u00fb bavp\u00eer\u00ean Kurdan koma sereke ya v\u00ea s\u00eestem\u00ea b\u00fbn. \u00c7and \u00fb ziman\u00ea Aryen a koma ziman a her\u00ee kevin p\u00eak an\u00ee, hem di war\u00ea p\u00ea\u015fketina neol\u00eet\u00eek\u00ea, hem j\u00ee di war\u00ea p\u00ea\u015fdebirina p\u00eavajoya bajar-\u015faristaniy\u00ea de bi roleke bingeh\u00een rab\u00fb. Ev b\u00fbyer hem\u00fb heta bi beriya b\u00eest hezar salan \u015fax\u00ean xwe ber didin, di\u00e7in. Ango mirov dikare di c\u00eehana Kurdan a z\u00eahniyet\u00ea de \u015fop\u00ean p\u00eavajoy\u00ean neol\u00eet\u00eek \u00fb \u015faristaniy\u00ea biger\u00eene. Pi\u015ftre, b\u00fbyera j\u00ea re koma \u00e7and \u00fb ziman a Hind-Ewr\u00fbpay\u00ea t\u00ea gotin j\u00ee kok\u00ean xwe ji v\u00ea rabihuriy\u00ea digire. Y\u00ean di nava v\u00ea koma \u00e7and \u00fb ziman de tim\u00ee li hember\u00ee xwe du kom\u00ean \u00e7and \u00fb ziman \u00ean cuda d\u00eetin. Li Ba\u015f\u00fbr kom\u00ean Sem\u00eet\u00eek \u00ean ji n\u00eaz ve bi kok\u00ean xwe Efr\u00eek\u00ee (\u00e7anda \u00e7ol \u00fb qad\u00ean germ) \u00fb li Bakur kom\u00ean \u00dbral-Altay \u00ean li keviy\u00ean Sib\u00eeryay\u00ea (\u00e7anda qutb\u00ea \u00fb qada sar). Li gor\u00ee van herdu koman koma nav\u00een bi derfet \u00fb avantaj b\u00fb. Avantaja cograf\u00eek di p\u00ea\u015fketin\u00ea de xwed\u00ee roleke diyarker b\u00fb. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, em dib\u00eenin ku kom\u00ean qada nav\u00een bi awayek\u00ee d\u00eerok\u00ee gav\u00ean mezin diav\u00eajin \u00fb mohra xwe li b\u00fbyer\u00ean mezin dixin. Lewma em dikarin f\u00eahm bikin ka \u00e7ima hem di p\u00ea\u015fketina \u00e7anda madd\u00ee \u00fb hem j\u00ee di ya \u00e7anda manew\u00ee de bi rola sereke rab\u00fbne.<\/p>\n<p>\u00c7anda Kurd tevahiya d\u00eerok\u00ea di mezinkirina \u00e7anda \u00e7em\u00ea sereke de \u00fb di tes\u00eerl\u00eakirina w\u00ee de bi roleke p\u00ea\u015feng rab\u00fbye. L\u00ea ji ber ku devera w\u00ea ya jiyan\u00ea tim\u00ee li qada \u015fer a d\u00eerok\u00ea b\u00fb, ji bo heb\u00fbna xwe bipar\u00eaze \u00fb bergiriya xwe bike, xwe veki\u015fandiye ser\u00ea \u00e7iyan. Bi saya \u00e7iyan, kar\u00eeb\u00fbye bibe gel\u00ea her\u00ee kevin \u00fb bibe xwediy\u00ea v\u00ea nasnav\u00ea. Aliy\u00ea v\u00ea y\u00ea ney\u00ean\u00ee j\u00ee ew e, di nava xwe de z\u00eade cih nedaye \u00e7anda baj\u00ear. Bi baj\u00ear re tim\u00ee di poz\u00eesyoneke dijber de maye \u00fb bajar weke cinawirek\u00ee w\u00ea daqurt\u00eene \u00fb bixwe d\u00eetiye. Lewma \u00e7anda qeb\u00eele \u00fb e\u015f\u00eer\u00ea ya ji r\u00ea\u00fbresm\u00ea heta roja me ya \u00eero heb\u00fbna xwe parastiye. Forma qeb\u00eele \u00fb e\u015f\u00eer\u00ea \u015f\u00eawe \u00fb qalib\u00ea bingeh\u00een \u00ea \u00e7anda Kurd e. \u00c7awa ku sosyoloj\u00ee dide nas\u00een \u00e7anda e\u015f\u00eer\u00ea \u00e7andeke bi r\u00eaya bavikt\u00ee \u00fb xizimtiy\u00ea n\u00eene, \u00e7andeke jiyana azad \u00fb \u015f\u00eawazek\u00ee hey\u00een\u00ea ye, bi berxwedana li dij\u00ee \u015faristaniy\u00ea xwe diyar dike, bawer dikim ku bi v\u00ee away\u00ee danas\u00eena w\u00ea duristir \u00fb rasttir e. Li cem Kurdan \u00e7anda e\u015f\u00eer\u00ea gelek\u00ee bi h\u00eaz \u00fb xurt e. Ji ber ku tevahiya d\u00eeroka \u015faristaniy\u00ea b\u00fbne xwed\u00ee \u00eerade ku bi berxwedan\u00ea xwed\u00ee li heb\u00fbna xwe \u00fb jiyana azad derkevin. Di v\u00ea de t\u00eakiliya bavikt\u00ee an j\u00ee xizimtiy\u00ea diyarker n\u00eene. R\u00ea\u00fbresma Zerde\u015ftiy\u00ea di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de ji r\u00ea\u00fbresma d\u00een\u00ea Sem\u00eet\u00eek cudatir e; mirovan nake evd, b\u00eahtir wan diki\u015f\u00eene aliy\u00ea jiyana azad. Di navbera wan de cudahiyeke evqas\u00ee bi kok \u00fb binyad heye. Di dema serdestiya \u00ceslam\u00ea de r\u00ea\u00fbresma Zerde\u015ft\u00ee derb xwar \u00fb bi v\u00ea re j\u00ee evd\u00eet\u00ee hat. Desthilatdariya \u00ceslam\u00ea bi dijwar\u00ee dijmintiya r\u00ea\u00fbresma Zerde\u015ft\u00ee kir \u00fb di bin\u00ea v\u00ea dijmintiy\u00ea de ev diyardeya evdkirin\u00ea \u00fb \u00e7\u00een\u00eekirineke hi\u015fk heye. Kurd \u00e7iqas\u00ee tevl\u00ee \u00ceslama desthilatdariy\u00ea b\u00fbne ewqas\u00ee b\u00fbne evd, b\u00fbne kole \u00fb ev xus\u00fbseke gelek\u00ee gir\u00eeng e. Di \u00e7anda Kurdan de \u00eeradeya ji bo jiyana azad bi hatina \u00ceslama Desthilatdariy\u00ea re derbeke xedar xwariye. Li dij\u00ee v\u00ea, berxwedan\u00ean li ser bingeh\u00ea Elew\u00eet\u00ee \u00fb \u00caz\u00eed\u00eetiy\u00ea bi r\u00ea\u00fbresma Zerde\u015ftiya kevin re t\u00eakildar in, \u00fb bi awayek\u00ee bingeh\u00een a di v\u00ea de rol dil\u00eeze destneki\u015fandina ji \u00eeradeya jiyana azad \u00fb \u00e7anda derfet\u00ea dide w\u00ea ye. Ter\u00eeqet \u00fb mezheb\u00ean ji \u00ceslama Desthilatdariy\u00ea reviyane \u00fb xwe j\u00ea d\u00fbr girtine, \u00e7iqas\u00ee bi nexwe\u015fiya desthilatdariy\u00ea neketine, b\u00eahtir al\u00eekariya jiyaneke azad \u00fb bi exlaq kirine. Ev bi awayek\u00ee r\u00eaxistin\u00ean xweparastin\u00ea y\u00ean serdema nav\u00een in.<\/p>\n<p>\u00c7anda Kurdan bi awayek\u00ee bingeh\u00een di serdema nav\u00een de bi van du r\u00eayan hem heb\u00fbna xwe parastiye, hem j\u00ee di jiyana xwe de cih nedaye evd\u00eetiyeke bikeve hinav\u00ea w\u00ea \u00fb xwesteka xwe ya ji bo azadiy\u00ea bi dilsoz\u00ee dewam kiriye.<\/p>\n<p>Modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest, \u00e7awa ku di qada \u00e7anda madd\u00ee de kiriye, di qada \u00e7anda manew\u00ee de j\u00ee helwesteke as\u00eem\u00eelasyon\u00eest \u00fb qirker n\u00ee\u015fan daye \u00fb ev j\u00ee bi mekan\u00eezmay\u00ean tinekirin\u00ea y\u00ean dewleta netewe p\u00eak aniye. Dewlet\u00ean netewe y\u00ean Ereb, Tirk \u00fb \u00ceran\u00ea ku bi awayek\u00ee acente \u00fb saziy\u00ean s\u00eexur \u00ean modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest in, ji avahiy\u00ean desthilatdariy\u00ea y\u00ean r\u00ea\u00fbresm\u00ea s\u00fbd wergirtine \u00fb \u00e7anda Kurdan bi temam\u00ee kirine mengeney\u00ea, ji tevahiya derfet \u00fb \u00eemkan\u00ean perwerdeya bi ziman\u00ea dayik\u00ea mehr\u00fbm kirine, pergala perwerdey\u00ea ya medresey\u00ean r\u00ea\u00fbresm\u00ea xira kirine qedexe kirine, \u00e7and \u00fb ziman\u00ea Kurd\u00ee di nava saziy\u00ean \u00e7and \u00fb ziman\u00ea serdest \u00ean dewlet\u00ean netewe de ji \u00eemhay\u00ea re terikandine. Hinek hewldan\u00ean lawaz \u00fb zel\u00fbl \u00ean milletperestiya Kurd ji bo parastina \u00e7anda Kurd (xebat\u00ean w\u00eaje \u00fb ziman) bi ser neketin \u00fb tev\u00ee v\u00ea j\u00ee li hember\u00ee hevrik\u00ean wan \u00ean bi h\u00eaz r\u00ea li ber reaksiyoneke dijber vekiriye. Eger \u00e7anda berxwedan\u00ea ne bi h\u00eaz be, \u00e7awa di her diyardeya bi v\u00ee reng\u00ee de t\u00ea d\u00eetin, biv\u00eanev\u00ea her ku di\u00e7e dihele \u00fb tine dibe. Her weha bi awayek\u00ee gi\u015ft\u00ee form\u00ean milletperest \u00ean b\u00fbrj\u00fbway\u00ea di w\u00ea kapas\u00eetey\u00ea de n\u00eenin ku \u00e7and\u00ean gel zind\u00ee bih\u00ealin \u00fb p\u00ea\u015fde bibin, berevaj\u00ee xwed\u00ee fonksiyonek\u00ea ne ku wan \u00e7eloxwar\u00ee dikin \u00fb naveroka wan p\u00fb\u00e7 dikin. Di modern\u00eetey\u00ea de \u00e7anda niv\u00eesk\u00ee li asta her\u00ee jor e, l\u00ea bi sedema qedexekirin \u00fb as\u00eem\u00eelasyon\u00ea, ji bil\u00ee \u00e7end xebat\u00ean lawaz \u00fb qels \u00e7anda Kurd pirr k\u00eam berhem dane. Di van berheman de jiyana azad negihi\u015ftiye \u00eefadeyeke rast, b\u00eahtir di van berheman de ar\u00eestokrasiya e\u015f\u00eer\u00ea, pergala wan a begtiy\u00ea \u00fb otor\u00eetey\u00ean d\u00een\u00ee derketine p\u00ea\u015f.<\/p>\n<p>Di rastiya Kurd de ji bo p\u00ea\u015fketina \u00e7anda netewey\u00ee rola modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest ney\u00ean\u00ee ye. Di war\u00ea p\u00eakan\u00eena \u00e7anda netewey\u00ee ya b\u00fbrj\u00fbway\u00ea de n\u00eaz\u00ee rastiy\u00ea j\u00ee neb\u00fbye. \u00c7anda dime\u015fe \u00fb t\u00ea p\u00eakan\u00een, \u00e7anda \u00eemhaker, as\u00eem\u00eeleker \u00fb qirker a dewleta netewe ya serdest e. Slogan\u00ean fa\u015f\u00eest \u00ean weke \u2018tek welat\u2019, \u2018tek netewe\u2019, \u2018tek ziman\u2019, \u2018tek dewlet\u2019 \u00fb \u2018tek al\u2019 ku her roj t\u00eane dubarekirin v\u00ea rastiy\u00ea \u00eefade dikin. H\u00eaman\u00ean modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest \u00ean ji as\u00eem\u00eelasyon \u00fb \u00e7anda zordest a serdema destp\u00eak\u00ea \u00fb nav\u00een bi gelek\u00ee w\u00eadetir xwed\u00ee s\u00eestemek\u00ea ye, weke s\u00ea suwar\u00ean meh\u015fer\u00ea, demek\u00ea beriya demek\u00ea li pey p\u00eakan\u00eena meh\u015fer\u00ea ye. \u00c7anda dewleta netewe, \u00eendustriyal\u00eezm \u00fb kara her\u00ee z\u00eade ji bo ku \u00e7anda Kurdan a r\u00ea\u00fbresm\u00ea ya h\u00ea ji modernb\u00fbn\u00ea d\u00fbr e, \u00fb h\u00ea neb\u00fbye netewey\u00ee biqed\u00eene, b\u00eaperwa tevahiya r\u00eabaz\u00ean \u00eemhaker bi kar t\u00eene.<\/p>\n<p>\u00c7\u00eeroka p\u00eakhatina b\u00fbrj\u00fbwaziya Tirk\u00ea Sp\u00ee ya kap\u00eetal\u00eezma burokrat\u00eek a Tirk ew afirand, bi temam\u00ee komploker e. Komplokeriy\u00ea ji ser\u00ee ve \u00e7anda \u00eemparatoriy\u00ea ya ji r\u00ea\u00fbresm\u00ea ji xwe re kiriye p\u00eapel\u00fbk \u00fb maske, bi awayek\u00ee navenda w\u00ea derve \u00fb hundir be civak reh\u00een girtiye. Di v\u00ea \u00e7and\u00ea de civak \u00eas\u00eer e. El\u00eeteke \u00e7\u00een\u00ee ya wel\u00ea \u00e7\u00eab\u00fbye ku \u00e7anda civak\u00ee ya ji xwe re or\u00eej\u00een dihesib\u00eene j\u00ee (etn\u00ees\u00eeteya Tirk \u00fb \u00ceslama Sunn\u00ee) reh\u00een girtiye, \u00fb e\u015fkere ye ku ev el\u00eet w\u00ea li ser rastiya \u00e7and\u00ee ya Kurd bi roleke texr\u00eebkartir rabe. Tevahiya sedsala 20. bi m\u00eenak\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee y\u00ean balk\u00ea\u015f tij\u00ee ye. \u00c7anda \u00cett\u00eehad \u00fb Teraq\u00ee ya \u00eedeaya w\u00ea ya gavav\u00eatin\u00ea li ser bingeh\u00ea la\u00eek heb\u00fb \u00fb nexasim bi CHP\u2019\u00ea \u015f\u00eawey\u00ean w\u00ea y\u00ean b\u00eahtir b\u00fbne desthilatdar, pi\u015ft\u00ee ku tesfiyekirina heb\u00fbna \u00e7and\u00ee ya Ermen\u00ee, Helen \u00fb Suryan\u00ee temam kirin bi tevahiya h\u00eaza xwe ber\u00ea xwe dane tesfiyekirina \u00e7anda Kurd. Hem di dema 1925-1940\u2019\u00ee p\u00eavajoya isyan\u00ean provokekir\u00ee de, hem j\u00ee pa\u015f\u00ea di b\u00eadengiya mirina sp\u00ee de r\u00eabaz\u00ean tineker heta dawiy\u00ea bi kar an\u00een. Tev\u00ee ku carinan qirkirin\u00ean fiz\u00eek\u00ee p\u00eak an\u00een j\u00ee bi awayek\u00ee bingeh\u00een a p\u00eak an\u00een modela qirkirina \u00e7and\u00ee b\u00fb.<\/p>\n<p>Di v\u00ea dem\u00ea de \u00e7anda Kurd bi tevah\u00ee h\u00eaman\u00ean xwe y\u00ean madd\u00ee \u00fb manew\u00ee ji sed\u00ee sed hatiye \u00eenkarkirin \u00fb qedexekirin, bi p\u00eakan\u00een\u00ean as\u00eem\u00eelasyon\u00ea y\u00ean b\u00ea s\u00eenor, xwestine qirkirina \u00e7and\u00ee temam bikin. Ji bo Kurd heb\u00fbna xwe ya \u00e7and\u00ee li ser piyan bigirin, \u00eemkan nedane ku bi ten\u00ea dibistana \u2018bax\u00e7ey\u00ea zarokan\u2019 j\u00ee vekin. P\u00eakan\u00eeneke wel\u00ea ye ku m\u00eenakeke w\u00ea ya din li dinyay\u00ea tine ye. Di xaleke bi ten\u00ea ya qan\u00fbn\u00ea de ji \u00eefadeya nasnameya \u00e7and\u00ee re cih nehatiye veqetandin. \u00c7anda Kurd tev\u00ee h\u00eaman\u00ean xwe hem\u00fbyan ango w\u00eaje, d\u00eerok, muz\u00eek, resim \u00fb&#8230; hwd. li dervey\u00ee huq\u00fbq\u00ea hatiye hesibandin. Li ser r\u00fby\u00ea erd\u00ea j\u00ee emsaleke duyem\u00een a v\u00ea yek\u00ea n\u00eene. Der bar\u00ea Kurdan de \u00e7i h\u00eaman\u00ean div\u00ea b\u00eane hilwe\u015fandin \u00fb tinekirin hebin hatin hilwe\u015fandin \u00fb ji hol\u00ea hatine rakirin \u00fb y\u00ean div\u00ea b\u00eane bikaran\u00een j\u00ee bi \u00e7anda dewleta netewe ve entegre kirin \u00fb helandin, ji \u00e7anda Tirk hesibandin. Bi qedexekirina ziman\u00ea dayik\u00ea re nav\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean gund, bajar, her\u00eam \u00fb dayikni\u015ftiman hem\u00fb hatine qedexekirin \u00fb li \u015f\u00fbna wan nav\u00ean Tirk\u00ee y\u00ean \u2018Tirk\u00ea Sp\u00ee\u2019 hatine dan\u00een \u00fb bi v\u00ee away\u00ee hukim dane ku rast\u00ee w\u00ea bi h\u00easan\u00ee b\u00eane tesfiyekirin. Tevahiya \u015f\u00eawaz\u00ean \u00eefadey\u00ea y\u00ean \u00e7anda Kurd\u00ee ango w\u00eaje, muz\u00eek, resim, d\u00eerok \u00fb zanist di \u00e7ar\u00e7oveya heman qedexeyan de girtine \u00fb b\u00eahtir bi \u00e7avsor\u00ee bi ser de \u00e7\u00fbne, y\u00ean di van qadan de xebat\u00ea dikin ne ku bi ten\u00ea li dervey\u00ee huq\u00fbq\u00ea hesibandine, kirine mehk\u00fbm\u00ea b\u00eakar\u00ee \u00fb xizaniy\u00ea \u00fb ew tevizandine. Ji bo Kurd karibin bij\u00een \u015fert ew e, div\u00ea ji \u00e7anda xweb\u00fbn\u00ea bigerin \u00fb ev p\u00eak an\u00eene. Nemaze pi\u015ft\u00ee dema isyanan ekonom\u00ee, huq\u00fbq \u00fb siyaset weke s\u00eeleh\u00ean her\u00ee bi bandor \u00ean tesfiyey\u00ea hatine bikaran\u00een. Pi\u015ft\u00ee van p\u00eakan\u00eenan a li dawiy\u00ea may\u00ee Kurdek\u00ee ji xweb\u00fbn\u00ea dest ki\u015fand\u00ee \u00fb \u00e7andeke Kurd a weke meyt \u00fb berat\u00ea ye ku k\u00ee n\u00eaz\u00eek\u00ea w\u00ea bibe ji ser\u00ee ve belayeke mezin bi ser\u00ea xwe de t\u00eene. \u00c7iqas\u00ee ev rew\u015f b\u00ea qeb\u00fblkirin, ewqas\u00ee j\u00ee mirov\u00ee tine dike. B\u00eaguman weke riz\u00eena h\u00eaman\u00ean berate \u00fb meytek\u00ee ji ber qirrakan may\u00ee ye. Di diyardeya \u00e7and\u00ee ya Kurd de p\u00eavajoyeke mezin a riz\u00een\u00ea p\u00eak hatiye, p\u00eak t\u00ea.<\/p>\n<p>Ji r\u00ea\u00fbresma deshilatdar a \u00ceslam\u00ee ya b\u00fbrj\u00fbway\u00ea nehatiye ku ji n\u00eaz\u00eekatiya Tirk\u00ea Sp\u00ee bibihure heta ji w\u00ea pa\u015fket\u00eetir e. Li dij\u00ee heb\u00fbna \u00e7and\u00ee ya Kurd tev\u00ee r\u00eabaz\u00ean la\u00eek modern\u00eest, r\u00ea\u00fbresma \u00ceslam\u00ee j\u00ee bi kar aniye \u00fb di bin nav\u00ea senteza Tirk-\u00ceslam\u00ea de milletperest\u00ee h\u00ea dijwartir kiriye \u00fb p\u00eak aniye. Nexasim keng\u00ee di tesfiyey\u00ea de Tirkkirina la\u00eek k\u00eam ma, mot\u00eef\u00ean Tirk-\u00ceslam\u00ea kirin dewrey\u00ea. Di ser\u00ee de ter\u00eeqet\u00ean Neq\u015f\u00ee \u00fb Qadir\u00ee, bi tevah\u00ee am\u00fbr\u00ean d\u00een\u00ee di v\u00ea mijar\u00ea de weke am\u00fbr\u00ean tinekirina \u00e7and\u00ea hatine bikaran\u00een. Serokatiya Kar\u00fbbar\u00ean Diyanet\u00ea Ya Ferm\u00ee bi Komar\u00ea re hat avakirin \u00fb ji w\u00ea roj\u00ea ve di xizmeta la\u00eekgiran de hatiye xebitandin. Nexasim gir\u00eadana Kurdan bi \u00e7anda d\u00een \u00eest\u00eesmar kirine \u00fb bi giran\u00ee d\u00een weke \u015f\u00eawazek\u00ee komplowar\u00ee bi kar an\u00een. Naveroka xislet\u00ean ter\u00eeqet\u00ean xwed\u00ee r\u00ea\u00fbresmeke berxwed\u00ear, hatin p\u00fb\u00e7kirin \u00fb ew ne li gor\u00ee armanc\u00ean damezrandin\u00ea, berevaj\u00ee van armancan bi kar an\u00een. T\u00eako\u015f\u00eena milletperestiya Tirk\u00ea Sp\u00ee (rojane bi awayek\u00ee berbi\u00e7av CHP, MHP \u00fb y\u00ean weke wan) li dij\u00ee \u00e7anda jiyana azad \u00fb berxwedana PKK\u2019\u00ea b\u00eak\u00ear b\u00fb, lewma li \u015f\u00fbna w\u00ea yan bi w\u00ea re, li gor\u00ee pol\u00eet\u00eekay\u00ean dewleta netewe (tev\u00ee ku bi prens\u00eeb\u00ean Komara Atatirk re li hev nakin) p\u00eakhatin\u00ean \u00ceslamgiriya Tirk tems\u00eel dikin (di ser\u00ee de AKP, part\u00ee \u00fb ekol\u00ean m\u00eena Mill\u00ee Goru\u015f\u00ea \u00fb y\u00ean weke w\u00ea) b\u00eay\u00ee ku fikaran bikin bi kar an\u00eene. Dema ku mijar b\u00fbye heb\u00fbna \u00e7anda Kurd, gelek part\u00ee \u00fb ekol\u00ean \u00ceslamgir bi awayek\u00ee bi\u00e7in \u2018Sefer\u00ean Xa\u00e7perestan\u2019 tevgeriyane \u00fb ev \u015f\u00eawaz weke p\u00eadiviyeke \u2018yek\u00eetiya mill\u00ee \u00fb yekpareb\u00fbn\u00ea\u2019 hesibandine.<\/p>\n<p>Di dem\u00ean daw\u00ee de pi\u015ft\u00ee ku hat f\u00eahmkirin heb\u00fbna \u00e7anda Kurd nay\u00ea tinekirin, bi ferzkirina hegemonya global pol\u00eet\u00eekay\u00ean tinekirin\u00ea y\u00ean ji r\u00ea\u00fbresm\u00ea hatine sistkirin r\u00ea li ber p\u00eakhatin\u00ean seriyek\u00ee w\u00ea y\u00ea sexte bigih\u00eeje heta \u00e7anda dewleta netewe ya Kurd hatiye vekirin. Di v\u00ea de h\u00eamana diyarker, \u00e7anda jiyana azad \u00fb berxwedan\u00ea ye. Bi v\u00ea Kurd\u00eetiya ku bi \u015f\u00eawazek\u00ee komplowar\u00ee, sexte \u00fb naveroka w\u00ea p\u00fb\u00e7, hedefa bingeh\u00een \u00e7anda civaka netewey\u00ee ya Kurd a demokrat\u00eek \u00fb \u015fore\u015fger e. M\u00eena ku Kurd\u00eetiyeke l\u00eeberal a b\u00fbrj\u00fbwa bi v\u00ee \u015f\u00eawaz\u00ee heye, hewl didin v\u00ea n\u00ee\u015fan bidin \u00fb dixwazin w\u00ea li \u015f\u00fbna \u00e7anda jiyana azad \u00fb berxwedana Kurd bi cih bikin.<\/p>\n<p>Ev r\u00eabaz, ji aliy\u00ea hegemonya \u00eedeoloj\u00eek a modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest ve, ji roja ku derketine hol\u00ea ve li dij\u00ee tevahiya \u00eedeolojiy\u00ean \u015fore\u015fger, sosyal\u00eezma p\u00eakhat\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ean rizgariya netewey\u00ee p\u00eak an\u00eene bi kar aniye \u00fb di v\u00ea de t\u00eara xwe j\u00ee bi ser ketiye. Hegemonya \u00eedeoloj\u00eek a l\u00eeberal di s\u00eased sal\u00ean daw\u00ee de nexasim di serdema \u015fore\u015fan de ev fonksiyona xwe hem bi am\u00fbr\u00ean h\u00fbr\u00fbk\u00fbr, hem j\u00ee bi y\u00ean \u00e7or bi awayek\u00ee serket\u00ee p\u00eak aniye \u00fb di v\u00ea de t\u00eara xwe b\u00fbye xwed\u00ee tecr\u00fbbe. Ezm\u00fbn\u00ean sosyal\u00eest, demokrat\u00eek \u00fb netewepar\u00eaz \u00ean bi serketin j\u00ee nikar\u00eeb\u00fbn xwe ji hegemonya \u00eedeoloj\u00eek l\u00eeberal a modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest rizgar bikin, nikar\u00eeb\u00fbn xet\u00ean zelal biki\u015f\u00eenin nava xwe \u00fb wan, \u00fb lewma di nava w\u00ea de heliyane. B\u00eaguman ev nay\u00ea w\u00ea maney\u00ea ku \u00e7anda jiyana azad \u00fb rew\u015fa berxwedan\u00ea bi temam\u00ee tine b\u00fbye; ev pi\u015ftrast dike ku zordestiya hegemon\u00eek a di d\u00eeroka \u015faristaniy\u00ea de tim\u00fbtim kiriye m\u00eenakeke w\u00ea bi awayek\u00ee b\u00eahtir p\u00ea\u015fket\u00ee bi serket\u00ee bi p\u00ea\u015f xistiye \u00fb p\u00eak aniye.<\/p>\n<p>Tevahiya d\u00eerok\u00ea \u00eedeolojiy\u00ean hegemon\u00eek \u00fb \u00e7and\u00ean bi cihkir\u00ee y\u00ean li ser \u00e7anda jiyana azad \u00fb berxwedana Kurd hatin ferzkirin p\u00eakan\u00een\u00ean xwe y\u00ean her\u00ee dijwar \u00fb as\u00eem\u00eelasyon\u00eest di p\u00eavajoya modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest de kirin. Ev rew\u015f bi naveroka fa\u015f\u00eest a modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest re t\u00eakildar e. Kara her\u00ee z\u00eade \u00eendustriyal\u00eezm\u00ea, \u00eendustriyal\u00eezm j\u00ee dewleta netewe mecb\u00fbr\u00ee s\u00eestemeke koletiy\u00ea dike. Di asta gerd\u00fbn\u00ee de qirkirin\u00ean \u00e7and\u00ee y\u00ean p\u00eak t\u00ean ji bo ev s\u00eestem fonksiyonel bibe ji wan p\u00eakan\u00eenan e ku tim\u00fbtim ser\u00ee li wan didin. Qirkirina \u00e7and\u00ee ya Kurd ji wan m\u00eenak\u00ean sereke ye ku v\u00ee reng\u00ea hey\u00een\u00ea y\u00ea s\u00eestem\u00ea dar\u00ee \u00e7av dike. Qirkirin weke ku t\u00ea \u00eedd\u00eeakirin ji diyardeyeke Tirk, Ereb, Cih\u00fb y\u00ean ku her yek ji wan diyardeyeke civak\u00ee ye yan j\u00ee ji diyardeyeke netewey\u00ee p\u00eak nay\u00ea. Qirkirin diyardeyeke ku bi \u015f\u00eawaz\u00ea m\u00eatinkariy\u00ea y\u00ea modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest re t\u00eakildar e. L\u00ea weke ku xuya dike, qirkirin\u00ea m\u00eena diyardeyeke di navbera netewey\u00ean modern de p\u00eak t\u00ea n\u00ee\u015fan didin. \u00c7andan bera hev didin heta bigih\u00eejin qirkirin\u00ea, eger v\u00ea nekin meyla kara her\u00ee z\u00eade ya kap\u00eetal\u00eest kar nake.<\/p>\n<p>P\u00eavajoya qirkirin\u00ea ya dewleta netewe ya Tirk li ser heb\u00fbna \u00e7and\u00ee ya Kurd dime\u015f\u00eene, bi heman away\u00ee \u00fb p\u00eave gir\u00eaday\u00ee, ji aliy\u00ea dewlet\u00ean netewe y\u00ean din \u00ean par\u00e7eker dewlet\u00ean Ereb \u00fb \u00ceran\u00ea j\u00ee t\u00ea me\u015fandin. Li gor\u00ee mentiq\u00ea s\u00eestem\u00ea, bi hev re par\u00e7ekirin \u00fb tinekirin ji bo serketin\u00ea hewce dike. Di van dem\u00ean daw\u00ee de ceribandina koal\u00eesyona ant\u00ee-Kurd a di navbera dewlet\u00ean netewe y\u00ean \u00ceran, S\u00fbr\u00ee \u00fb Tirk\u00ee de bingeh\u00ea xwe y\u00ea d\u00eerok\u00ee heye. L\u00ea keng\u00ee ji ber petrol\u00ea \u00fb ewlekariya \u00cesra\u00eel\u00ea berjewendiy\u00ean hegemonya global bi y\u00ean dewlet\u00ean netewe y\u00ean xwecih\u00ee re li hev nekin, ev p\u00eakan\u00een weke ber\u00ea bi h\u00easan\u00ee name\u015fin. Nakok\u00ee dike ku carinan derz li s\u00eestem\u00ea bikevin. Di v\u00ea rew\u015f\u00ea de ji bo tevgera jiyana azad \u00fb berxwedana \u00e7anda Kurd careke din \u015fens heye bi roleke d\u00eerok\u00ee rabe; ango li dij\u00ee modern\u00eeteya kap\u00eetal\u00eest a h\u00eaza her\u00ee daw\u00ee ya navend\u00ee ya \u015faristaniy\u00ea ye, firsend \u00e7\u00eadibe modern\u00eeteya demokrat\u00eek xwe weke alternat\u00eefeke bi h\u00eaz p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f bike. \u00c7anda Kurd a modern ji ber sedem\u00ean xweser bi ten\u00ea dikare xwe bi h\u00eaman\u00ean modern\u00eeteya demokrat\u00eek bigih\u00eene serketin\u00ea. Em dema serketin dib\u00eajin, em behsa may\u00eendeb\u00fbna \u00e7anda jiyana azad \u00fb heb\u00fbna w\u00ea ya nay\u00ea tinekirin dikin. Form\u00ea bingeh\u00een \u00ea v\u00ea jiyan\u00ea, ekonomiya komin\u00ee ye ku cih dide bazara civak\u00ee, \u00eendustriya ekoloj\u00eek \u00fb neteweya demokrat\u00eek. Kurdistan \u00fb rastiya Kurd a hemdem bi awayek\u00ee d\u00eerok\u00ee \u00e7awa ku di derketina hol\u00ea ya s\u00eestema \u015faristaniy\u00ea de bi rola derg\u00fb\u015f\u00ea rab\u00fbne, \u015fens\u00ea wan heye ku ji bo modern\u00eeteya demokrat\u00eek weke s\u00eestem xwe pi\u015ftrast bike d\u00eesa bi rola derg\u00fb\u015f\u00ea rabin. \u00c7anda demokrat\u00eek ne bi ten\u00ea weke \u00e7anda jiyana modern a Kurd, weke \u015fensek\u00ee her\u00eam\u00ea \u00fb mirovatiya gerd\u00fbn\u00ee, li ser v\u00ee bingeh\u00ee bi rola xwe rabe, ev yek xwed\u00ee gir\u00eengiyeke d\u00eerok\u00ee ye..<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640\u0640<\/p>\n<p>*Abdullah Ocalan, Man\u00eefestoya \u015earistaniya Demokrat\u00eek- Pirt\u00fbka P\u00eancem\u00een: Parastina Kurd\u00ean Di Nava Penc\u00ea Qirkirina \u00c7and\u00ee De.. Pirsgir\u00eaka Kurd \u00db \u00c7areseriya Neteweya Demokrat\u00eek, Werger: R\u00ea\u015fad Sorgul, We\u015fan\u00ean Mezopotamyay\u00ea. We\u015fanxana \u015eil\u00ear Qami\u015flo \u2013 N\u00eesan \/ 2018<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Di \u00e7ar\u00e7oveya teng de div\u00ea mirov behsa \u015fax \u00fb aliy\u00ea \u00e7and\u00ee bike. \u015eax \u00fb aliy\u00ea \u00e7and\u00ee b\u00eahtir t\u00eakiliya xwe bi rew\u015fa z\u00eahniyet\u00ea re heye. Ji ber ku ziman am\u00fbr\u00ea bingeh\u00een \u00ea \u00eefadeya z\u00eahniyet\u00ea ye, gir\u00eeng e. Ziman yek ji am\u00fbr\u00ea her\u00ee kevin \u00ea civakb\u00fby\u00een\u00ea ye; kevir\u00ean verrot\u00ee ji am\u00fbr\u00ean p\u00ea\u015f\u00ee ne, \u00fb civakb\u00fby\u00een j\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":974,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-955","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analizen-hizri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/955","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=955"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/955\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":957,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/955\/revisions\/957"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/974"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=955"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=955"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shermola.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=955"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}